Die Homepage von Frank Kasper - La hempagino da Frank Kasper - La interretaj informoj de Frank Kasper

Mea experienci e konsequaji koncerne la falo dil muro di Berlin


Per ico me deziras plu detaloze raportar pri mea experienci koncerne la
falo dil muro di Berlin en novembro 1989.

Me naskis en l'olima GDR e vivis ibe til olua fino.
Do, me experiencis l'infanteso e l'yuneso en tote altra sociala sistemo kam
la sistemo, a qua adheris l'olima Est-Europana socialista landi pos la
politikala chanji, di qua la falio dil muro esis kulmino.

Fine dil okadeka yari dil recenta yarcento la majoritato dil habitanti dil
GDR e dil altra talnomizita socialista landi esis plu e plu deskontenta pri
la politiko di olua statestri, kun l'ekonomiala developo, precipue pri la
kreskinta manko di bezonita vari e produkturi, pri l’indijita libereso por
voyajar inkluzite mem la interdikto por la majoritato vizitar la propra
parenti habitinte l'westala parti di Germania e di Berlin e pri la kreskinta
difero inter teorio e realeso dil existinta sociala sistemo.

Pro ca deskontenteso mili di habitanti dil olima GDR en somero 1989
vakancinte en Hungaria uzis la posibleso livar la GDR vers la frontiero di
Hungaria ad Austria ofrita dil Hungara guvernerio per la aperto dil frontiero.
Pose la guvernerio dil GDR restriktigis la voyajposiblesi a Hungaria e mili
di GDRani eniris a la ambasadeyi dil FRG en Praha (olima Chekoslovakia) ed
Warszawa (Polona) pro atingar la translojo ad West-Germania .
Pro la seriozeso dil situeso kelka dii ante la 40ma aniversario dil GDR,
quan la guvernerio kompreneble volis festar sen "kontresocialista" trubli, on
decidis exiligar la homi, qui esis en l'West-Germana ambasadeyo en Praha ed
Warszawa per treni vers la teritorio dil GDR ad West-Germania.
Fine la ministro por exterlandala aferi dil FRG, Hans-Dietrich Genscher, la
02ma di oktobro 1989 vehis a Praha pro informar la GDRani vartinte ibe
parte depos multa dii, ke lia exiligo posibligesis.
En la sequanta nokto la exilemi en Praha ed Warszawa transportesis autobuse
a la fervoyala stacioni, de ube pose departis treni vers la teritorio dil
GDR, ube ankore homi probis adsaltar a la treni, quo impedesis da policisti
e soldati, ad West-Germania, ube l'arivinti exemple en la frontierala
staciono di Hof kordialege bonvenigis da la habitanti.

La guvernerio dil GDR nur savis un solvuro dil problemo.
Ye la 03ma di oktobro 1989 on decidis klozar la lasta ankore apertita
frontiero dil GDR a Chekoslovakia.
Signifikis, ke la habitanti dil GDR esis tote izolita dil mondo ye la 40ma
aniversario d lia lando.

Me ipsa experiencis ica tempo kom profesionala armeano en la maxim sud-esta
parto dil olima GDR, plu precize che la trilanda angulo inter GDR, Polonia e
Chekoslovakia.
Kelka monati ante l'eventi me aranjis partopreno en unsemana voyajo kun
specala treno a Chekoslovakia.
Pos la klozo dil frontiero nun restis la questiono, ka la voyajo fine eventos.
Da l'aranjero me saveskis, ke la voyajo eventos e ke me simple povos enirar
la treno.
En la sama vespero, kande me atingis ica informo, me havis un di la rara
posiblesi spektar la TV-programo di West-Germania, nam ica posibleso
kustumale en Sud-Est-Germania pro la disto a la TV-stacioni en West-Germania
ed West-Berlin ne existis. Pro to nia regiono anke nomesis "La valo dil nesavanti".

Do, jus dum ca vespero on en la tale nomizita Westala televiziono montris la
departo dil treni di Praha a Hof e me ja suspektis, ke la guvernerio ed anke
la guidantaro dil armeo balde reaktos irgamaniere.
La reakto kadre dil armeo eventis nur kelka hori pose ankore dum la sama
nokto.
Cirkume ye tri kloko matine me vekigesis kande armeani sonigis che mea pordo e
dicis, ke me quik devos vehar a la kazerno.
Dum la sequanta dii ni ne darfis livar la regiono, ube situesis nia kazerno.
Konseque me fine anke ne povis kunvoyajar a Chekoslovakia.
Felice on ne imperis a ni serioza agado kun armi kontre nia propra homi.

Jus en ita tempo komencis mea amikeso kun mea posa spozino Marion, qua
servis kom profesionala armeanino en la kazerno en Löbau, dum ke me servis
en Zittau.
Ni nur ankore povis vidar unu l'altru dum kelka minuti, se en Löbau eventis
ula kunsido dil bataliono, quan me adheris e me sucesis aranjar mea
partopreno.

Fine la guvernerio dil olima GDR quankam omna esforci ne sucesis impedar la
livado di habitanti a West-Germania vers la ambasadeyi dil FRG en Praha ed
Warszawa a West-Germania.
Ye la 18ma di oktobro 1989 la Centrala Komitato dil Socialista Unionigita
Partiso di Germania (SED)) remplasis la Generala Sekretario Erich Honecker
kun Egon Krenz, qua ja pos kurta tempo deklaris la riapertigo dil frontiero
a Chekoslovakia.
Pro impedar la itera plenigo dil ambasadeyo dil FRG en Praha on samtempe
ofris, ke omna GDRano, qua intencas livar la GDR por sempre a la direciono FRG
povas facar lo kun sua personala dokumenti vers frontierala punti di
Chekoslovakia a FRG, ma nur sen la permiso irgafoye mem nur por vizito di
parenti irgafoye retrovenar a la GDR.
Kompreneble anke ica situeso ne esis konservebla por longa tempo.

En Leipzig ed en multa altra urbi dil GDR duresis la demonstradi kontre la
politiko dil SED e por libereso di voyaji.
Fondesis nova demokratiala partisi ed organizuri, qui future volis
kundecidar.
Ica situeso koaktigis la til lore guverninti agar.
Komence di novembro on ofris projeto di lego por voyaji, qua kontenis tante
multa restrikti, ke la civitani tote refuzis ol.

Ye la 09ma di novembro 1989 on fine decidis lego, qua permisas ad omna
civitano dil GDR livar la lando vers frontierala punti dil GDR e ke la
permisi (visti) grantesos rapide e sen irga kondicioni.
Ica lego erste devabus validesar ye la 10ma di novembro 1989, nam la SED-ano
Günter Schabowski dum jurnalar.konfero ye la vespero dil 09ma di novembro
erore e sen intenco ja aranjis l'apertigo dil muro en la sama vespero
dicinte, ke la nova rejo esas valida quik.
Pos ca vorti, qui askoltis milioni di civitani dil GDR, centi da li quik
iris o vehis a la frontierala punti di Est-Berlin ad West-Berlin pro
regardar, ka la frontiero vere esas apertita.
La respondinta soldati che la frontierala punti en Berlin savis nulo pri la
nova lego ed anke ne recevis ula informi da sua chefi.

En la chefurbo dil FRG Bonn samtempe eventis kunsido dil parlamento.
Kande la lora evo-prezidanto dil parlamento dil FRG Hans-Jochen Vogel
informis la deputiti pri la novajo de Est-Berlin on spontane levis su de la
sidloki e kantis la strofo dil Germana nacionala himno "Unioneso ed yuro ed
libereso por la Germana Patrio...".

Pro ke la situeso che la frontierala punti en Berlin divenis plu e plu
desfacila on decidis apertigar la frontiero por ti, qui maxim laute postulis
lo.
Ica civitani recevis stampuro apud la pasfotografuro en la pasporto, qua
signifikis, ke li esas exiligita ek la GDR e ne darfas retrovenar.
Ica civitani erste saveskis pri to kande li volis retrovenar a la GDR ankore
dum la sama nokto.
Pro ke venis nula nova imperi dil guvernado o da la direktantaro dil armeo la
chefa oficiro dil frontierala punto en la Bornholmer Strasse en Berlin
cirkume quaradek minuti ante la meznokto decidis apertigar la barili ibe por
omnu. Komencis festo di joyo e libereso, qua duris dum la tota nokto.
Dum la sequanta hori anke apertesis omna altra frontierala punti en Berlin
ed alonge la frontiero inter la GDR e la FRG
Mili di civitani dil GDR parte plorinte pro joyo iris pede o vehis
automobile o plu tarde anke metroe e per urbala treni.
En West-Berlin ed en la FRG la civitani kordialege ed emocigema bonvenigis
la arivinti ek la GDR. Multa homi, qui ne konocis su til lore komune festis
la komenco di nova libereso, qua nur 11 monati pose guidis a la fino dil
GDR e la riunionigo di Germania.

Pos la 10ma di novembro 1989 omnu ecepte di laboristi en statala servi quale
anke armeisti senprobleme povis propozar visto por senlimitizita voyaji a
FRG ed ad West-Berlin.

Fine la direktantaro dil armeo meze de novembro 1989 decidis, ke anke
armeani povas propozar visto e voyajar. Li nur devis preanuncar intencita
voyaji a lia chefi.

Me ipsa quale me ja skribis en la nokto inter la 21ma e la 22ma di novembro
1989 voyajis a la FRG ed unesme vizitis l'Idisti Heidi ed Alfred Neussner en
Waldkappel.
Me uzis l'okaziono por retrovenar a l'Ido-movemento e depos 1991 til 2011 asistis
omna internaciona Ido-konferi o -renkontri, quin me inter 2001 e 2009 ipsa
aranjis od kunaranjis.

Me ipsa tre joyas pri la chanji en 1989 e la falo dil muro inter Est- ed
West-Europa, quankam on certe povabus aranjar precipue sociala kazi plu bona
por la homi kam on fine aranjis ol, se on esabus kapabla por to.



Kordiala saluti a vi omna
Frank Kasper
Ex-prezidanto dil Germana Ido-Societo

Duro




moziloCMS 1.11.2 | Sitemap | Letzte Änderung: La interreta loko de Frank Kasper (23.04.2017, 07:41:50)